Kenmerkend aan IJburg is het thema ‘wonen aan water’. Het water bevindt zich niet alleen rondom de eilanden, maar wordt daarnaast, net als in de binnenstad van Amsterdam, door middel van grachten en sluizen binnen de eilanden tussen de bebouwing geïntegreerd. Het bouwprogramma is gemengd. Circa 30% van de woningen wordt in de sociale huursector gerealiseerd, circa 40% is middeldure koop en circa 30% is vrije sector koop. Ongeveer de helft van de woningen zijn appartementen, de andere helft wordt gevormd door eengezinswoningen. De bedrijfsruimtes variëren van kleine tot grote bedrijfsunits vanaf circa 100 m².
Het Haveneiland wordt gekenmerkt door stedelijkheid, wat zich uit in een compacte, strakke architectuur. Wonen, bedrijvigheid, horeca, parken, speelvoorzieningen, scholen en winkels worden op speelse wijze op het Haveneiland in elkaar verweven. De Rieteilanden kenmerken zich door een meer suburbaan, landelijk karakter. Wonen vindt op een kleinere schaal plaats dan op het Haveneiland en bijna alle woningen zijn georiënteerd op het water.
Door het grote aantal betrokken architecten wordt een zeer gevarieerd beeld aan architectuur bewerkstelligd, wat IJburg tot een levendig stadsdeel zal maken. Elk plandeel krijgt een eigen identiteit en vormt hierdoor steeds een unieke plek om te wonen.
